Preserving Punjab’s memory with dignity, truth, and responsibility.
Punjab File is a documentary archive dedicated to preserving Punjab’s historical memory, the record of 1984, human rights questions, research-based articles, and video documentation with calmness, evidence, and respect.
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਯਾਦ, ਇਤਿਹਾਸ, ਦਰਦ, ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵੀ ਹੈ, ਯਾਦ ਵੀ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹੇਠ ਦੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 1984 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਦੌਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਰੀਖਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੌਰ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆਇਆ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਭਰਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਿਤਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਘਰ ਦੀ ਆਸ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਨਾਂ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਟੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਬੂਤਾਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਗਵਾਹੀਆਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਖ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਹਰ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ, ਕਿਉਂ ਵਾਪਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਨਿਆਂ, ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤਦ ਹੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾ ਮੋੜੀਆਂ ਜਾਣ। ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਕੋਈ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੇ ਉਹ ਇੱਜ਼ਤ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਲੀ ਹੋਈ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰਹੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਾਅਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਯਾਦ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ।
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਅਮਾਨਤ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਧੂਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਏ ਸਵਾਲ ਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਲੈਣਗੀਆਂ।
ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਬੂਤ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਫਾਈਲ ਇਸੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਦਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਇਨਸਾਨੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ।
Support Punjab File
Punjab File is an independent documentary archive dedicated to preserving Punjab’s history, memory, research, articles, and video documentation with dignity and responsibility.
Your support helps us continue this work, maintain the website, create research-based content, preserve historical memory, and produce meaningful documentary material for future generations.
Support via PayPal