Bhai Prem Singh Cheema Bath: ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਛੋੜਾ 15 ਜੂਨ 1991

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼, ਪੁਲਿਸ ਦਮਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਯਾਦ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਚੀਮਾ ਬਾਠ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰ ਪਏ ਸਨ।

ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੇਖ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ 1991 ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਘਟਨਾ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਦਿਆਂ-ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਾਤਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ।

ਜਨਮ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਚੀਮਾ ਬਾਠ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ, ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਘਰ ਸੀ।

ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਮਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ।

ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ 1984 ਦਾ ਅਸਰ

ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਘਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਮਗਰੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਖ ਜੁਝਾਰੂ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਰਾਹ ਤੁਰੇ।

ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲੀ, ਪਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਜੁਝਾਰੂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੋਹਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ — ਬਾਹਰੋਂ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਸਾਂਝ — ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ

1990 ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਬੀਬੀ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਾਤ ਮਿਲੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਜੁਝਾਰੂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਿਆਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਹਲ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਇਸ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦੇ ਅਤੇ ਲਹਿਰ ਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਦਮਨ ਅਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇਹ ਪੜਾਅ ਪੁਲਿਸ ਦਮਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਝਾਰੂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਥਾਣੇ ਲਿਜਾਏ ਗਏ। ਹਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਸ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਾਲ ਮੰਡੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੂਹਿਕ ਦਬਾਅ ਸਦਕਾ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਗਏ।

ਅੰਤਿਮ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ

ਯਾਦਗਾਰੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਅੰਦਰ ਮੁਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਜੁਝਾਰੂ ਸਿੰਘ ਪੁਲਿਸ ਹੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਪੁਲਿਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਖ਼ੁਦ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ। 15 ਜੂਨ 1991 ਨੂੰ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਹਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਵਾਸਤੇ ਪਿੰਡ ਫੇਰੂਮਾਨ, ਰਈਆ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਮੁਖ਼ਬਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਜੁਝਾਰੂ ਸਿੰਘ ਨਿਹੱਥੇ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਥਾਣੇ ਲਿਜਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਅਖ਼ੀਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਕਥੂਨੰਗਲ ਵਿਖੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਣਾਵਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਹਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 21 ਸਾਲ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਟਾਈਮਲਾਈਨ — ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ

ਨਿਆਂ, ਰਾਜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਇਕੱਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਪੂਰੇ ਦੌਰ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜੀ ਦਮਨ, ਹਿਰਾਸਤੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। 1984 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।

ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਰਾਸਤ, ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਬਣਾਵਟੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਲਤ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ। Punjab File ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਲੇਬਲ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ।

ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਹਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ, ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਯਾਦ ਕਿਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਯਾਦ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਕਦੇ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਇਹ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ, ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।

ਇਸੇ ਦੌਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀ Punjab File ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ: Bhai Arvinderjit Singh Goldy: 1972-1992 — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਯਾਦ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਛੋਟੇ ਸਵਾਲ / Q&A

ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਬਾਠ ਕੌਣ ਸਨ?

ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੀਮਾ ਬਾਠ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਕਿਸ ਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ?

Bhai Prem Singh Cheema Bath ਦੀ ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

Punjab File ਅਜਿਹੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਕਿਉਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਤਾਂ ਜੋ 1984 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਯਾਦ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਰਹੇ, ਨਾ ਕਿ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇ।

ਸਰੋਤ-ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਬੇਦਾਅਵਾ

ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ਕਈ ਵਾਰ ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਇੱਕ-ਪੱਖੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੇਰਵੇ ਸਰੋਤ/ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਨਿਆਂਇਕ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ। ਜਿੱਥੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਲੇਖ ਅਜਿਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

“ਸ਼ਹੀਦ” ਸ਼ਬਦ ਇੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਯਾਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। Punjab File ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ, ਭਾਈਚਾਰੇ, ਸੰਸਥਾ, ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ, ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ, ਯਾਦ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਪਰਿਚਯ

✍️ ਲੇਖਕ ਪਰਿਚਯ — Kulbir Singh Bajwa

Kulbir Singh Bajwa ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੇਖਕ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਿਰਜਕ ਅਤੇ PunjabFile.org ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਯਾਦ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨੀਆਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਅਧਿਕਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਿਤ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਲਿਖਤ ਰਾਹੀਂ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।