Bhai Gurcharan Singh Charna | Punjab Historical Biography 8-9 ਜੂਨ 1989

Bhai Gurcharan Singh Charna ਪਿੰਡ ਦਾਦਾਹੂਰ, ਮੋਗਾ — ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀ ਜੋ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ, ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਅਤੇ 1989 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਈ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਚਰਨਾ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਦਾਹੂਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੀ ਇਹ ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀ ਉਪਲਬਧ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। Punjab File ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ

1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਛਾ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ, ਨਜ਼ਰਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਇਹੀ ਉਹ ਸੰਦਰਭ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ

Bhai Gurcharan Singh Charna ਦਾ ਜਨਮ 1964 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਦਾਹੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦਾਦਾਹੂਰ ਮੋਗਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਥਾਂ ਹੈ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਉਪਲਬਧ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ

1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ Bhai Gurcharan Singh Charna ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। 1986 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਗਰੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ। 22 ਜੂਨ 1986 ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ‘ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਝੂਠੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਕਰਕੇ 27 ਅਕਤੂਬਰ 1986 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

8 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਘਲ ਕਲਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ 25 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ ਉਹ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 25 ਮਈ 1988 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੋੜ

ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Bhai Gurcharan Singh Charna ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।

ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਸਰ

ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆ। ਮਾਪਿਆਂ, ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਹਿਰਾਸਤਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਬੋਝ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਖ਼ਲ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ।

ਟਾਈਮਲਾਈਨ — ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ

ਅੰਤਿਮ ਘਟਨਾ

31 ਮਈ 1989 ਨੂੰ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ Bhai Gurcharan Singh Charna ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 8 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰਿਮਾਂਡ ਲਿਆ। ਉਪਲਬਧ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਰਿਮਾਂਡ ਦੌਰਾਨ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਦਿਖਾਇਆ। ਪਰ 8 ਜੂਨ 1989 ਦੀ ਰਾਤ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੰਘਿਆਣਾ ਡਰੇਨ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਚਰਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੱਸੀ ਗਈ। 9 ਜੂਨ 1989 ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਰੇਡੀਓ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 10 ਜੂਨ 1989 ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਝੂਠਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਦਾਲਤੀ ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ Article 21

Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ Article 21 ਅਧੀਨ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਹਿਰਾਸਤਾਂ, ਝੂਠੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਤੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਸ਼ੱਦਦ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਨੁੱਖੀ-ਅਧਿਕਾਰ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। 1984 ਤੋਂ 1989 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਯਾਦ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਵਿਚਾਰ

Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੀ ਯਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। Bhai Gurcharan Singh Charna ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੱਚ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪੜੋ: ਭਾਈ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਹਲਾ

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ / FAQs

Bhai Gurcharan Singh Charna ਕੌਣ ਸਨ?

Bhai Gurcharan Singh Charna ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਦਾਹੂਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1980ਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਜੂਨ 1989 ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।

ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ?

ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ਇੱਕਤਰਫ਼ੇ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹਰ ਵੇਰਵਾ ਅੰਤਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ-ਸ਼ੁਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵੇਰਵੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵੇ ਜਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ Bhai Gurcharan Singh Charna ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?

ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ, ਦੱਸੇ ਗਏ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Punjab File ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ?

Punjab File ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਿਤ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅਕਸਰ ਗ਼ਾਇਬ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰੋਤ-ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਬੇਦਾਅਵਾ

ਇਹ ਲੇਖ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਪਲਬਧ ਜਨਤਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਰੋਤ ਇੱਕਤਰਫ਼ੇ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵੇ ਜਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। Punjab File ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਿੰਸਾ, ਨਫ਼ਰਤ, ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਅਤਿਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ, ਯਾਦਗਾਰੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਲੇਖਣੀ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਪਰਿਚਯ

✍️ ਲੇਖਕ ਪਰਿਚਯ — Kulbir Singh Bajwa

Kulbir Singh Bajwa ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੇਖਕ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਿਰਜਕ ਅਤੇ PunjabFile.org ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਯਾਦ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨੀਆਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਵਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਅਧਿਕਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤ-ਅਧਾਰਿਤ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਲਿਖਤ ਰਾਹੀਂ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।